Реле — автоматик идаре этюв алетлеридир, онынъ чыкъышы кириш (электрик, магнит, акустик, оптик я да термик) белли бир къыйметке етсе, апансыздан денъише.
Электромагнит реленинъ катушкасы боюнджа белли бир кергинлик я да ток кечирильгенде, катушкадан пейда олгъан магнит акъымы демир озегинден, боюндырыкътан, арматурадан ве ишчи ава аралыгъындан ибарет олгъан магнит ёлундан кече. М агънит мейданынынъ тесири алтында арматура демир озегининъ къутуп бетине чекиле ве бойлеликнен, нормаль къапалы контактларны ачмагъа, нормаль ачыкъ контактларны къапалмагъа итеклей. Катушка боюнджа кергинлик я да ток белли бир къыйметтен эксик олгъанда, механик реакция къувети электромагнит чекюв къуветинден буюк ола, арматура озь башлангъыч алына къайта, нормаль ачыкъ контактлар ачыла, нормаль къапалы контактлар къапала.
Демек, автомобиль релеси катушканен чалышкъан идаре этюв схемасы ве контактларнен чалышкъан баш схемадан ибарет олгъан джыйынтыкъ киби бакъмакъ мумкюн. Реленинъ идаре схемасында тек аз бир иш току бар. Чюнки ишлетюв коммутаторынынъ контакт кучю аз ве оны буюк электрик талаплары олгъан юклерни догърудан-догъру идаре этмек ичюн къулланмакъ мумкюн дегиль; онынъ якъув/сёндюрюв алыны тек реле контактлары вастасынен идаре этмек мумкюн.
Реле — эм идаре этмек ичюн коммутатор, эм де идаре этильген объект (арекетке кетирюв)дир. Якъы т насосынынъ релесини мисаль оларакъ алсакъ, о, якъы т насосынынъ идаре коммутаторыдыр. Лякин бензин насосынынъ релеси катушкасы тек электрон идаре блогындаки айдавджы транзистор якъылгъанда, электрон идаре блогынынъ ерлештирюв нокътасындан кечип, занжир мейдангъа кетире биле.
